ئېنېرگىيە تىپىنى ئۆزگەرتىشتىكى يوشۇرۇن ئەندىشە : جۇڭگو دۇنيانىڭ ئاچقۇچلۇق قېزىلما مەھسۇلاتلار بىلەن تەمىنلەش زەنجىرىنى كونترول قىلىدۇ

دۇنيانىڭ يېشىل ئېنېرگىيە تىپىنى ئۆزگەرتىشنى پائال ئىلگىرى سۈرۈشىگە ئەگىشىپ، يوشۇرۇن كىرىزىس پەيدا بولماقتا. خەلقئارا ئېنېرگىيە مەھكىمىسى ( IEA ) نىڭ ئەڭ يېڭى دوكلاتىدا ئاگاھلاندۇرۇش بېرىلدى : يېشىل ئېنېرگىيە تەرەققىياتىنى قوللايدىغان ئاچقۇچلۇق قېزىلما مەھسۇلاتلار بىلەن تەمىنلەش زىيادە مەركەزلىشىپ كەتسە، يەر شارى ئىقتىسادىدىكى بىر چوڭ خەۋپ-خەتەر بولۇپ قېلىشى مۇمكىن.

يېشىل ئېنېرگىيە ئارقىسىدىكى يوشۇرۇن تۈۋرۈك

توكلۇق ئاپتوموبىلنىڭ باتارىيەسى، شامال كۈچى گېنېراتورىنىڭ ماگنىتى، قۇياش ئېنېرگىيەسى تاختىسىنىڭ يېرىم ئۆتكۈزگۈچ-بۇ بىز ئادەتلەنگەن يېشىل پەن-تېخنىكىلارنىڭ كەينىدە لىتىي، كوبالت، نىكېل، سىرەك يەر قاتارلىق ئاچقۇچلۇق قېزىلما بايلىقلاردىن ئايرىلالمايدۇ. ئۇلار گەرچە كۆزگە چېلىقمىغان بولسىمۇ، ئەمما ئېنېرگىيە تىپىنى ئۆزگەرتىشتە كەم بولسا بولمايدىغان يوشۇرۇن تۈۋرۈك.

يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، ھەر قايسى دۆلەتلەرنىڭ كاربون قويۇپ بېرىش نىشانىنى تېز ئىلگىرى سۈرۈشىگە ئەگىشىپ، بۇ ئاچقۇچلۇق قېزىلما مەھسۇلاتلارغا بولغان ئېھتىياج پارتلاش خاراكتېرلىك ئاشتى. لىتىينى مىسالغا ئالساق، 2017-يىلىدىن 2022-يىلىغىچە دۇنيانىڭ ئېھتىياجى توپتوغرا ئۈچ ھەسسە ئاشتى، بۇ سان ئېلېكتىرىك ئاپتوموبىل كەسپىنىڭ ئۇچقاندەك تەرەققىي قىلغانلىقىنى ئەكس ئەتتۈردى. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، كوبالتقا بولغان ئېھتىياجمۇ %70 ئېشىپ، ئاساسلىقى يۇقىرى ئىقتىدارلىق باتارىيە ياساشقا ئىشلىتىلىدۇ، نىكېلگە بولغان ئېھتىياج %40 ئېشىپ، داتلاشماس پولات ۋە باتارىيە ساھەسىدە كەڭ قوللىنىلىدۇ.

تەمىنلەش زەنجىرىنىڭ ئاخىلىس پېيى

ھالبۇكى، كىشىنى ئەندىشىگە سالىدىغىنى شۇكى، بۇ ھالقىلىق قېزىلما مەھسۇلاتلار بىلەن تەمىنلەش ئىنتايىن مەركەزلەشكەن. IEA نىڭ سانلىق مەلۇماتىغا ئاساسلانغاندا، 2024-يىلىدىن بۇرۇن ئۈچ چوڭ ئىشلەپچىقارغۇچى دۆلەتنىڭ بازار ئىگىلەش نىسبىتى 2020-يىلىدىكى %82 تىن %86 كە ئۆرلىگەن.

جۇڭگونىڭ مۇتلەق ئەۋزەللىكى

بۇ مەيدان قېزىلما مەھسۇلاتلارنى تالىشىش جېڭىدە، جۇڭگو ئەڭ چوڭ يەڭگۈچى بولدى. جۇڭگو 19 خىل ئاچقۇچلۇق قېزىلما مەھسۇلاتنى ئىنچىكە پىششىقلاپ ئىشلەشنىڭ %58 بازار ئۈلۈشىنى كونترول قىلىدۇ، كىشىنىڭ دىققىتىنى تېخىمۇ تارتىدىغىنى شۇكى، سىرەك يەر ئېلېمېنتلىرىنى ئىشلەپچىقىرىش، پىششىقلاپ ئىشلەش جەھەتتە، جۇڭگو دۇنيانىڭ %70 ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارىنى دېگۈدەك مونوپول قىلدى. شۇنداق بولۇپلا قالماي، لىتىي، كوبالت، نىكېل قاتارلىق يېڭى ئېنېرگىيە يادرولۇق قېزىلما مەھسۇلاتلىرىنى پىششىقلاپ ئىشلەش ساھەسىدە جۇڭگو ئوخشاشلا مۇتلەق يېتەكچى ئورۇنغا ئىگە. بۇ خىل كەسىپ ئورۇنلاشتۇرۇشىنىڭ شەكىللىنىشى بىر كېچىدىلا ئەمەس، بەلكى جۇڭگو ئۆتكەن نەچچە ئون يىلدا تېخنىكا جۇغلاش، كەسىپلەرنى بىرىكتۈرۈش ۋە ئىستراتېگىيەلىك مەبلەغ سېلىش ئارقىلىق تەدرىجىي بەرپا قىلغان مۇكەممەل كەسىپ زەنجىرى.

图片, 图片
بۇ مەركەزلىشىش دەرىجىسى نېمىدىن دېرەك بېرىدۇ؟ تەمىنلەش زەنجىرىدە ھەرقانداق داۋالغۇش كۆرۈلسە، مەيلى جۇغراپىيەلىك سىياسىي جىددىيلىك، تەبىئىي ئاپەت ياكى سودا سۈركىلىشى بولسۇن، دۇنيانىڭ يېشىل ئېنېرگىيە تەرەققىياتى قىيىن ئەھۋالغا دۇچ كېلىشى مۇمكىن.

ھەرقايسى دۆلەتلەرنىڭ جۇڭگو تاكتىكىسى

بۇ خىرىس ئالدىدا، دۇنيادىكى ئاساسلىق ئىقتىسادىي گەۋدىلەر ئارقا-ئارقىدىن ھەرىكەت قوللاندى. ئامېرىكا «پۇل پاخاللىقىنى ئازايتىش قانۇن لايىھەسى»نى باشلامچىلىق بىلەن يولغا قويۇپ، ئۆز زېمىنىدىكى ئاچقۇچلۇق قېزىلما بايلىقلارنى ئېچىشنى زور كۈچ بىلەن قوللىدى، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ئىتتىپاقداشلىرى بىلەن «قېزىلما بايلىقلارنىڭ بىخەتەرلىكى ھەمراھلىق مۇناسىۋىتى» ئورنىتىپ، جۇڭگوچىلاشتۇرۇلغان تەمىنلەش تورى بەرپا قىلىشقا ئۇرۇندى. ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ئىنكاسى ئوخشاشلا تېز بولۇپ، «ھالقىلىق خام ئەشيا قانۇن لايىھەسى»نى ئوتتۇرىغا قويۇپلا قالماي، 2030-يىلىدىن بۇرۇن جۇڭگوغا تايىنىش دەرىجىسىنى %65 تىن تۆۋەنلىتىشنى تېخىمۇ يۈكسەك ئىرادە بىلەن پىلانلىدى. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئاۋسترالىيە بىلەن كانادادىن ئىبارەت ئەنئەنىۋى كانچىلىق كۈچلۈك دۆلەتلىرىمۇ قېزىلما بايلىقلارنى چارلاش مەبلىغىنى كۆپەيتىپ، ئىتتىپاقداشلىرى بىلەن سەپلىمە تەمىنلەش زەنجىرىنى پائال قۇرۇپ، يېڭى يەر شارى قېزىلما بايلىقلىرى ۋەزىيىتىدە پايدىلىق ئورۇننى ئىگىلەشنى ئۈمىد قىلدى.

مەبلەغ سالغۇچىلارنىڭ پۇرسىتى ۋە خەۋپ-خەتىرى

مەبلەغ سالغۇچىلارغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، بۇ قېتىمقى قېزىلما مەھسۇلاتلارنى قايتا قۇرۇش ھەم پۇرسەت ئېلىپ كەلدى، ھەم خەۋپ-خەتەر يوشۇرۇندى. پۇرسەت نۇقتىسىدىن قارىغاندا، جۇڭگودىن باشقا كانچىلىق شىركەتلىرى مۆلچەر قىممىتىنى قايتا مۆلچەرلەشتەك تارىخىي پۇرسەتكە دۇچ كەلمەكتە، بولۇپمۇ ئەلا سۈپەتلىك قېزىلما بايلىققا ئىگە كارخانىلار. يېڭىدىن گۈللەنگەن قېزىلما مەھسۇلاتلارنى ئېچىش تۈرلىرىمۇ ئوخشاشلا دىققەت قىلىشقا ئەرزىيدۇ، ھەر قايسى دۆلەتلەرنىڭ سىياسەت جەھەتتىن قوللاش سالمىقىنىڭ ئېشىشىغا ئەگىشىپ، بۇ تۈرلەرنىڭ مەبلەغ سېلىش قىممىتى گەۋدىلەنمەكتە. بۇنىڭدىن باشقا، باتارىيەنى يىغىۋېلىش تېخنىكىسى ۋە سەپلىمە ماتېرىيالدا يېڭىلىق يارىتىش كارخانىلىرىمۇ غايەت زور يوشۇرۇن كۈچ يوشۇرۇنغان بولۇپ، ئۇلار تەمىنلەش كەمچىل بولۇش مەسىلىسىنى ھەل قىلىشنىڭ ئاچقۇچى بولۇپ قېلىشى مۇمكىن.

ھالبۇكى، خەۋپ-خەتەرگە سەل قاراشقا بولمايدۇ. تەمىنلەشنىڭ ئۈزۈلۈپ قېلىشى ھەر ۋاقىت باھانىڭ شىددەتلىك داۋالغۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، مەبلەغ سالغۇچىلارنى تۇتۇپ قېلىشى مۇمكىن. جۇغراپىيەلىك سىياسىي خەۋپ-خەتەرنىڭ كۈچىيىشى بازارنى تېخىمۇ ئېنىقسىزلىققا تولدۇردى، ھەر قانداق خەلقئارا مۇناسىۋەتتىكى ئۆزگىرىش زەنجىرسىمان تەسىر پەيدا قىلىشى مۇمكىن. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، يېڭى تۈرلەرنى ئېچىش دەۋرىيلىكى ئۇزۇن، مەبلەغ پايدىسىنىڭ ئېنىقسىزلىقىمۇ مەبلەغ سالغۇچىلار چوقۇم ئويلىشىشقا تېگىشلىك مۇھىم ئامىل.

كەسپىي تەكلىپ : ئاچقۇچلۇق قېزىلما بايلىقلارنى قانداق ئورۇنلاشتۇرۇش كېرەك

1. كۆپ خىللاشقان مەبلەغ سېلىش ئىستراتېگىيىسى : بارلىق تۇخۇمنى بىر سېۋەتكە سالماڭ. ئوخشاش بولمىغان رايون، ئوخشاش بولمىغان باسقۇچتىكى قېزىلما مەھسۇلاتلار كارخانىلىرىغا مەبلەغ سېلىشنى ئويلىشىش كېرەك.

2. تېخنىكىدا يېڭىلىق يارىتىشقا دىققەت قىلىڭ : باتارېيەنى يىغىۋېلىش ۋە ماتېرىيال ئالماشتۇرۇش قاتارلىق يېڭىلىق يارىتىش تېخنىكا شىركەتلىرىگە مەبلەغ سېلىشقا ئەھمىيەت بېرىڭ، بۇلار كەلگۈسىدە قاراڭغۇ ئات بولۇشى مۇمكىن.

3. خەتەرنى باشقۇرۇشقا ئەھمىيەت بېرىش : مۇۋاپىق توختىتىش نۇقتىلىرىنى تەسىس قىلىپ، جۇغراپىيىلىك سىياسىي يۈزلىنىش ۋە سىياسەت ئۆزگىرىشىگە يېقىندىن دىققەت قىلىڭ.

4. ئۇزۇن مۇددەتلىك نۇقتىدىن تەپەككۇر قىلىش : ئاچقۇچلۇق قېزىلما بايلىقلارغا بولغان ئېھتىياجنىڭ ئېشىشى ئۇزۇن مۇددەتلىك يۈزلىنىش، ئەمما قىسقا مۇددەتلىك داۋالغۇش مۇقەررەر. سەۋرچان بولۇڭ، يىراقنى كۆزلەڭ.

خۇلاسە : بۇرۇلۇشمۇ ياكى كرىزىسمۇ؟

ئاچقۇچلۇق قېزىلما مەھسۇلاتلار بىلەن تەمىنلەش زەنجىرىنى قايتا بەرپا قىلىش ھەم دۇنيا ئېنېرگىيە تىپىنى ئۆزگەرتىش دۇچ كەلگەن زور خىرىس، شۇنداقلا كەسىپ ئەندىزىسىنى قايتىدىن شىيلاشنىڭ تارىخىي پۇرسىتى. سەزگۈر مەبلەغ سالغۇچىلارغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، بۇ قېتىمقى ئۆزگىرىش غايەت زور مەبلەغ سېلىش يوشۇرۇن كۈچىنى يوشۇرۇنغان.

مۇھىمى : كاللىسىنى سەگەك تۇتۇپ، تولۇق تەتقىقات ئېلىپ بېرىپ، خەۋپ-خەتەر بىلەن پۇرسەت ئوتتۇرىسىدىكى ئەڭ ياخشى تەڭپۇڭلۇق نۇقتىسىنى تېپىپ چىقىش. قانداقلا بولمىسۇن، تېز ئۆزگىرىۋاتقان بۇ دەۋردە، ئەڭ چوڭ خەۋپ-خەتەر كۆپ ھاللاردا ھەرىكەت بولماستىن، بەلكى قول تۇتۇپ بىر چەتتە قاراپ تۇرۇشتىن ئىبارەت.